close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej
  • NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA DOTYCZĄCE SPRAW PRAWNYCH

  •  

    Czy do złożenia wniosku o transkrypcję aktu urodzenia dziecka konieczna jest obecność obojga rodziców?

    Zgodnie z art. 104 ust. 4 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego wniosek do wybranego kierownika urzędu stanu cywilnego o dokonanie transkrypcji może złożyć osoba, której dotyczy zdarzenie podlegające transkrypcji lub inna osoba, która wykaże interes prawny w transkrypcji. W związku z tym przepisy ustawy Prawo o aktach cywilnego nie przewidują konieczności obecności obojga rodziców przy składaniu wniosku o transkrypcję aktu urodzenia ich dziecka (patrz mutatis mutandis art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2006 roku o dokumentach paszportowych).

     

    Czy wniosek o transkrypcję aktu urodzenia dziecka może złożyć osoba inna niż rodzic?

    Wniosek o dokonanie transkrypcji może złożyć osoba „która wykaże interes prawny w transkrypcji”. W związku z tym przypadki składania wniosków np. przez osoby niespokrewnione lub instytucje miejscowe są oceniane indywidualnie.

     

    Moja partnerka urodziła dziecko w Wielkiej Brytanii. Na brytyjskim akcie urodzenia naszego dziecka są wskazane moje dane jako ojca dziecka. Ale w Polsce wciąż toczy się sprawa rozwodowa partnerki. Czy w przypadku transkrypcji do polskiego aktu urodzenia zostaną wpisane dane jej męża jako ojca dziecka?

    Nie, dane ojca dziecka będą takie jak w brytyjskim akcie urodzenia. W czasie wizyty zostaniecie Państwo poproszeni o wskazanie adresu zamieszkania męża Pana partnerki. Po dokonaniu transkrypcji kierownik urzędu stanu cywilnego zawiadomi jej męża o zarejestrowaniu aktu urodzenia dziecka i wpisaniu Pana danych jako ojca dziecka oraz poinformuje męża partnerki, że jeżeli on sam poczuwa się do ojcostwa to może wnieść do sądu sprawę o zaprzeczenie ojcostwa.

     

    Czy sporządzenie polskiego aktu urodzenia wiąże się z nadaniem numeru PESEL?

    Nie do końca. W przypadku osób urodzonych za granicą i nie posiadających meldunku w Polsce sporządzenie (w wyniku transkrypcji) polskiego aktu urodzenia jest warunkiem sine qua non nadania numeru PESEL. Ale wniosek o nadanie tego numeru dziecku składa się dopiero w czasie wizyty paszportowej. W przypadku osób, które dokonały transkrypcji w związku z toczącym się postępowaniem o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego warunkiem dodatkowym przyjęcia wniosku paszportowego (i nadania numeru PESEL) będzie uzyskanie pozytywnej decyzji wojewody w przedmiocie posiadania polskiego obywatelstwa.

     

    Dlaczego do wniosku o transkrypcję aktu urodzenia dziecka należy załączyć przynajmniej numer polskiego aktu małżeństwa rodziców albo numery lub odpisy ich aktów urodzenia?

    Brytyjski akt urodzenia dziecka nie zawiera wszystkich informacji o rodzicach jakie powinny znaleźć się w polskim rejestrze stanu cywilnego. Brytyjskie akty urodzenia zawierają informację o imionach i nazwisku rodziców oraz o wykonywanym zawodzie. Natomiast w polskim rejestrze powinna się również znaleźć informacja o miejscu i dacie urodzenia rodziców. Te dane są uzupełniane na podstawie danych zawartych w aktach urodzenia rodziców dziecka lub na podstawie danych zawartych w ich akcie małżeństwa.

     

    Dane w brytyjskim akcie urodzenia naszego dziecka zostały zapisane bez polskich znaków diakrytycznych. Jak to się ma do wniosku o transkrypcję?

    W takim wypadku możecie Państwo złożyć wniosek o dostosowanie pisowni w akcie sporządzonym w wyniku transkrypcji do reguł pisowni polskiej lub wniosek o sprostowanie danych w oparciu o Państwa akt małżeństwa lub Państwa akty urodzenia. O ile jednak urzędy stanu cywilnego w Polsce prostują na takiej podstawie dane rodziców w akcie urodzenia ich dziecka (jako osoby posiadające już akta stanu cywilnego w Polsce), to nie zawsze prostują dane samego dziecka (nasz urząd odnotowuje rozbieżną praktykę w tym zakresie). Może to prowadzić do sytuacji, w której dane rodziców zostaną zapisane zgodnie z regułami pisowni polskiej, a dane dziecka bez polskich znaków diakrytycznych.

     

    Czy do złożenia wniosku o transkrypcję aktu małżeństwa konieczna jest obecność obojga małżonków?

    Wniosek o transkrypcję aktu małżeństwa może złożyć jeden z małżonków, ale w takim wypadku będzie mógł złożyć oświadczenie o wyborze nazwiska tylko dla siebie (tj. pozostać przy dotychczasowym nazwisku, utworzyć nazwisko dwuczłonowe lub przyjąć nazwisko drugiego małżonka). Małżonek nieskładający wniosku o transkrypcję pozostanie przy dotychczasowym nazwisku, a dzieci zrodzone z takie związku będą nosić nazwisko dwuczłonowe składające się z nazwiska matki i dodanego doń nazwiska męża.  Ograniczenie to nie będzie miało zastosowania jeżeli informacja o wyborze nazwiska została zawarta w treści zagranicznego aktu małżeństwa.

     

    Dlaczego do wniosku o transkrypcję aktu małżeństwa należy załączyć numery polskich aktów urodzenia małżonków z Systemu Rejestrów Państwowych „Źródło” lub ich odpisy?

    Brytyjski akt małżeństwa nie zawiera wszystkich informacji o rodzicach małżonków jakie powinny znaleźć się w polskim rejestrze stanu cywilnego. Brytyjskie akty małżeństwa nie zawierają np. dokładnej informacji o nazwiskach rodowych rodziców osób, które zawarły związek małżeński. Ponadto do brytyjskiego aktu małżeństwa jako miejsce urodzenia wpisuje się nazwę kraju, podczas gdy zgodnie z polskimi uregulowaniami powinno się wpisywać nazwę miejscowości. Te brakujące dane są uzupełniane na podstawie danych zawartych w aktach urodzenia małżonków.

     

    Nasze dane w brytyjskim akcie małżeństwa zostały zapisane bez polskich znaków diakrytycznych. Czy polski akt małżeństwa, sporządzony po transkrypcji, również nie będzie zawierał tych znaków?

    W takim wypadku możecie Państwo (razem z wnioskiem o transkrypcję) złożyć wniosek o dostosowanie pisowni w polskim akcie małżeństwa do reguł pisowni polskiej lub wniosek o sprostowanie danych w oparciu o Państwa akty urodzenia.

     

    Jak długo, po sporządzeniu zarejestrowaniu brytyjskiego aktu małżeństwa i przyjęciu nazwiska męża, mogę się posługiwać dokumentami wystawionymi na dotychczasowe dane (paszportem i dowodem osobistym)?

    W przypadku osób zamieszkałych za granicą dokumenty zachowują ważność przez cztery miesiące.

     

    Moja partnerka urodziła dziecko w Polsce i pozostanie tam przez najbliższe miesiące. Ja mam kontrakt w Szkocji i na chwilę obecną nie mogę pojechać do kraju. Czy istnieje możliwość, żebym ja złożył oświadczenie o uznaniu ojcostwa w Konsulacie Generalnym RP w Edynburgu, a partnerka przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego w Polsce?

    Tak, istnieje taka możliwość. W takiej sytuacji Konsulat prześle do właściwego USC tylko oświadczenie mężczyzny o uznaniu ojcostwa, a partnerka będzie musiała potwierdzić tę okoliczność w ciągu trzech miesięcy.

     

    Mój partner jest Szkotem i nie mówi po polsku. Czy to wyklucza możliwość złożenia przez niego oświadczenia o uznaniu dziecka przed polskim konsulem lub polskim kierownikiem urzędu stanu cywilnego?

    Nie, w takim wypadku przepisy wymagają jedynie zapewnienia udziału tłumacza. Nie musi to być tłumacz przysięgły z listy Ministerstwa Sprawiedliwości. Jednak w przypadku tłumacza niebędącego tłumaczem przysięgłym zajdzie konieczność odebrania od niego (pod rygorem odpowiedzialności karnej) oświadczenia, że będzie wykonywał powierzone zadania sumiennie i bezstronnie, dochowując tajemnicy prawnie chronionej oraz kierując się w swoim postępowaniu uczciwością i etyką. Osoba sprawująca funkcję tłumacza powinna posługiwać się terminologią prawniczą.

     

    Mąż mojej partnerki zmarł przed kilkoma laty. Planujemy się pobrać. Czy będę mógł złożyć oświadczenie o uznaniu jej córki z pierwszego małżeństwa?

    Nie ma takiej możliwości, gdyż w takim wypadku nie istnieją więzy pokrewieństwa biologicznego pomiędzy Panem, a córką partnerki. W takim wypadku właściwa będzie procedura przysposobienia dziecka.

     

    Posiadamy brytyjski akt urodzenia dziecka bez danych mojego partnera jako ojca naszego syna. Czy najpierw powinniśmy sprostować brytyjski akt i dokonać transkrypcji do polskiego rejestru czy też dokonać transkrypcji i złożyć oświadczenia o uznaniu ojcostwa?

    W takim wypadku wybór należy do Państwa. Od strony prawnej obie ścieżki postępowania są dopuszczalne.

     

    Czy konsul może przyjąć zapewnienia małżeńskie w przypadku zamiaru zawarcia w Polsce małżeństwa konkordatowego?

    Konsul nie posiada uprawnień do przyjmowania zapewnień na potrzeby tzw. małżeństw konkordatowych (tj. zawieranych przed duchownym i wywierających skutek prawny w obszarze prawa cywilnego i prawa kanonicznego). W takim wypadku należy się kontaktować bezpośrednio z właściwą miejscowo parafią i właściwym terytorialnie kierownikiem urzędu stanu cywilnego w celu dopełnienia wszelkich formalności. W takim wypadku nie ma jednak obowiązku złożenia zapewnień na co najmniej 30 dni przed planowaną datą zawarcia związku małżeńskiego.

     

    Moja narzeczona przebywa obecnie w Polsce, a ja w Szkocji. Czy istnieje możliwość złożenia przez nią zapewnienia przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego w kraju, a przeze mnie w Konsulacie Generalnym RP w Edynburgu?

     

    Tak, istnieje taka możliwość. W takim wypadku od Pana zostanie pobrana opłata w wysokości 40 GBP za złożone zapewnienie. Należy jedynie pamiętać, że zapewnienia są ważne przez okres sześciu miesięcy. W związku z tym planowana data ślubu musi wypaść w terminie, kiedy zarówno Pana zapewnienie jak i to złożone przez narzeczoną będzie ważne.

     

    Czy istnieje możliwość zawarcia związku małżeńskiego w Polsce, ale poza siedzibą właściwego urzędu stanu cywilnego?

    Kierownik urzędu stanu cywilnego może przyjąć oświadczenie poza siedzibą urzędu stanu cywilnego, ale w okręgu rejestracji stanu cywilnego, w którym jest właściwy, jeżeli wskazane miejsce zawarcia małżeństwa zapewnia zachowanie uroczystej formy jego zawarcia oraz bezpieczeństwo osób obecnych przy składaniu oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński. W takim wypadku na konto właściwego USC (po uprzednim dokonaniu właściwych ustaleń) należy uiścić dodatkową opłatę w wysokości 1000 złotych. W przypadku chęci zawarcia małżeństwa na terenach chronionych (np. w parkach narodowych) może się to wiązać z dodatkowymi obostrzeniami i opłatami ustalonymi przez osoby zarządzające takimi terenami (np. przez dyrektorów parków narodowych).

     

    Czy w Konsulacie Generalnym RP w Edynburgu mogę zawrzeć małżeństwo z narzeczonym Brytyjczykiem?

    Nie. Zgodnie z postanowieniami art. 46 ust. 1c) Konwencji konsularnej Polską a Wielka Brytanią z 23 lutego 1967 roku (Dz. U. z dnia 12 sierpnia 1971 r.) urzędnik konsularny jest uprawniony do przyjmowania oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński pod warunkiem że obie strony są obywatelami państwa wysyłającego. W Konsulacie Generalnym RP w Edynburgu małżeństwo mogą zawrzeć tylko obywatele polscy. Małżeństwo z cudzoziemcem można zawrzeć w polskim lub brytyjskim urzędzie stanu cywilnego.

     

    Czy zapewnienie o braku przeszkód małżeńskich można złożyć przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego w Polsce, a następnie przedłożyć je w Konsulacie Generalnym RP w Edynburgu w celu przyjęcia oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński przez konsula?

    Obowiązująca ustawa z dnia 28 listopada 2014 roku Prawo o aktach stanu cywilnego przewiduje możliwość przyjęcia zapewnień przez konsula na potrzeby zawarcia ślubu w Polsce przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Nie przewiduje jednak procedury odwrotnej tzn. złożenia zapewnień w Polsce na potrzeby ślubu przed konsulem. W związku z czym konieczna jest dwukrotna wizyta w urzędzie konsularnym: pierwsza  - związana ze złożeniem zapewnień i przedłożeniem wymaganej dokumentacji (na miesiąc przed datą planowej uroczystości); druga – związana ze złożeniem zapewnień o wstąpieniu w związek małżeński.

     

    Przed kilkoma laty zawieraliśmy małżeństwo w jednym z polskich urzędów konsularnych, czy to oznacza, że teraz możemy rozwieść się w Państwa urzędzie?

    Nie. Małżeństwo może być rozwiązane tylko orzeczeniem sądu. Co do zasady właściwy miejscowo będzie sąd ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków. W przypadku jeżeli rozwód zostanie orzeczony przez sąd szkocki, to powinien następnie zostać zarejestrowany w polskim urzędzie stanu cywilnego.

     

    Jaka jest różnica pomiędzy zaświadczeniem, że zgodnie z prawem polskim mogę zawrzeć związek małżeński, a zaświadczeniem o stanie cywilnym?

    Zaświadczenie, że zgodnie z prawem polskim można zawrzeć związek małżeński wskazuje (imiennie) osobę wnioskującą o jego wydanie oraz zawiera dane przyszłego współmałżonka. Osoba wnioskująca o wydanie takiego zaświadczenia składa zapewnienie o braku przeszkód małżeńskich (tj. nie tylko o fakcie niepozostawania w związku małżeńskim, ale także o braku bliskiego pokrewieństwa, które wykluczałoby zawarcie związku, braku informacji o chorobach uniemożliwiających zawarcie małżeństwa itp.). Zakres dowodowy zaświadczenia o stanie cywilnym jest węższy: dotyczy tylko osoby wnioskującej i okoliczności niepozostawania (lub pozostawania) przez nią w związku małżeńskim.

     

    Czy Konsulat Generalny RP w Edynburgu wyda mi zaświadczenie, że zgodnie z prawem polskim mogę zawrzeć związek małżeński na potrzeby małżeństwa jednopłciowego, zawieranego zgodnie z prawem brytyjskim lub zgodnie z prawem innego państwa?

    Nie, gdyż zaświadczenie takie zawiera dane na temat przyszłego współmałżonka, a w obowiązującym stanie prawnym polski ustawodawca nie przewiduje możliwości zawierania lub uznawania związków jednopłciowych zawieranych za granicą. W takich wypadkach radzimy naszym interesantom uzyskanie zaświadczenia o stanie cywilnym, które wydobywane jest z polskiego urzędu stanu cywilnego, bez pośrednictwa Konsulatu Generalnego RP w Edynburgu. Według uzyskiwanych przez nas informacji jest ono najczęściej wystarczające do zawarcia związku jednopłciowego przed urzędnikiem brytyjskim.

     

    Jaki jest termin ważności zaświadczenia, że zgodnie z prawem polskim mogę zawrzeć związek małżeński oraz zaświadczenia o stanie cywilnym?

    Zarówno zaświadczenie o stanie cywilnym jak i zaświadczenie, że zgodnie z prawem polskim można zawrzeć związek małżeński są ważne przez okres 6 miesięcy od daty ich wystawienia.

     

    Czy przyszły małżonek musi być obecny w czasie wizyty związanej ze złożeniem wniosku o wydanie zaświadczenia, że zgodnie z prawem polskim możemy zawrzeć związek małżeński?

    Nie ma takiej potrzeby, ale treść jego zaświadczenia o stanie cywilnym nie powinna budzić wątpliwości i pozwalać na uzupełnienie wszystkich danych, które powinny się znaleźć na zaświadczeniu, że zgodnie z prawem polskim możecie zawrzeć związek małżeński. Zaświadczenie powinno np. pozwalać zidentyfikować płeć przyszłego małżonka.

     

    Czy w przypadku wydania wyroku rozwodowego przez sądy państwa członkowskiego UE kierownik urzędu stanu cywilnego może odmówić wpisania wzmianki dodatkowej o rozwodzie do polskiego aktu małżeństwa?

    Tak, takie sytuacje reguluje prawo unijne tj. art. 22 rozporządzenia (WE) nr 2201/2003. Dopuszcza on odmowę uznania orzeczenia dotyczącego rozwodu, separacji lub unieważnienia małżeństwa w czterech sytuacjach:

    - jeżeli takie uznanie jest oczywiście sprzeczne z porządkiem publicznym państwa członkowskiego, w którym wystąpiono o uznanie,

    - jeżeli zostało wydane zaocznie a stronie przeciwnej nie doręczono pisma wszczynającego postępowanie lub pisma równorzędnego, w czasie i w sposób umożliwiający jej przygotowanie obrony, chyba że zostanie ustalone, że strona przeciwna jednoznacznie zgadza się z orzeczeniem,

    - jeżeli orzeczenia nie da się pogodzić z orzeczeniem wydanym w postępowaniu między tymi samymi stronami w państwie członkowskim, w którym wystąpiono o uznanie,

    - jeżeli orzeczenia nie da się pogodzić z wcześniejszym orzeczeniem wydanym w innym państwie członkowskim lub w państwie trzecim między tymi samymi stronami, o ile to wcześniejsze orzeczenie spełnia warunki niezbędne do jego uznania w państwie członkowskim, w którym wystąpiono o uznanie.

    Podobne uregulowania zawiera polski Kodeks postępowania cywilnego w przypadku wyroków podlegających uznaniu przed Sądem Okręgowym.

     

    Rozwiodłem się i ponownie ożeniłem na terytorium Wielkiej Brytanii. Czy mogę jednocześnie złożyć wniosek o zarejestrowanie rozwodu i transkrypcję aktu mojego drugiego małżeństwa?

    Nie, gdyż w takim wypadku najpierw trzeba uzyskać pozytywną decyzję kierownika urzędu stanu cywilnego w przedmiocie wpisania wyroku rozwodowego. W niektórych wypadkach np. dotyczących wyroków zaocznych, gdy pozwany nie wiedział o toczącym się postępowaniu, kierownik urzędu stanu cywilnego może odmówić naniesienia wzmianki dodatkowej o rozwiązaniu małżeństwa. Dlatego najpierw należy pozytywnie zakończyć postępowanie związane z wpisaniem wyroku rozwodowego, a dopiero później złożyć wniosek o transkrypcję kolejnego małżeństwa.

     

    Przed kilkoma laty zawieraliśmy małżeństwo w jednym z polskich urzędów konsularnych, czy to oznacza, że teraz możemy rozwieść się w Państwa urzędzie?

    Nie. Małżeństwo może być rozwiązane tylko orzeczeniem sądu. Co do zasady właściwy miejscowo będzie sąd ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków. W przypadku jeżeli rozwód zostanie orzeczony przez sąd szkocki, to powinien następnie zostać zarejestrowany w polskim urzędzie stanu cywilnego.

     

    Nie zdążyłam złożyć oświadczenia o powrocie do nazwiska noszonego przed zawarciem związku małżeńskiego w terminie trzech miesięcy od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Czy to oznacza, że teraz muszę już zawsze nosić nazwisko byłego męża?

    Nie, zmiana nazwiska na noszone przed zawarciem związku małżeńskiego jest nadal możliwa. Z tą różnicą, że w takim wypadku tylko w trybie administracyjnej zmiany nazwiska.

     

    Ślub brałam w Polsce. Rozwiodłam się na w Wielkiej Brytanii. Czy w takim wypadku mogę również złożyć oświadczenie o powrocie do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa?

    Tak, z tym że w takim wypadku najpierw należy zarejestrować rozwód orzeczony poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Termin na złożenie oświadczenia jest liczony od dnia uprawomocnienia się wyroku rozwodowego w Wielkiej Brytanii (zgodnie z uregulowaniami prawa brytyjskiego).

     

    Jestem dwukrotną rozwódką. Czy teraz, po orzeczeniu drugiego rozwodu, mogę złożyć oświadczenie o powrocie do nazwiska panieńskiego?

    Nie, w tym trybie może Pani złożyć tylko oświadczenie o powrocie do nazwiska noszonego przed zawarciem ostatniego związku małżeńskiego. Natomiast do nazwiska panieńskiego może Pani powrócić w trybie administracyjnej zmiany nazwiska.

     

    Czy powrót do nazwiska noszonego przed zawarciem związku małżeńskiego wiąże się z obowiązkiem wymiany dokumentów?

    Tak. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 2 ustawy o dokumentach paszportowych z 13 lipca 2006 roku o dokumentach paszportowych w przypadku obywateli polskich przebywających za granicą paszport traci ważność w terminie 4 miesięcy od dnia doręczenia ostatecznej decyzji administracyjnej lub prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego zmianę danych. Analogiczne uregulowanie w zakresie dowodów osobistych zawiera art. 50 ust. 3 pkt 6) w związku z art. 46 ust. 1 pkt 2 z dnia 6 sierpnia 2010 roku o dowodach osobistych.

     

    Przed kilkoma laty wydobywałam odpis naszego aktu małżeństwa przez Konsulat Generalny RP w Edynburgu. Obecnie uzyskałam informację, że nie ma już takiej możliwości. Czy to prawda?

    W 2015 roku w życie weszły dwie nowe ustawy mające znaczący wpływ na uprawnienia urzędników konsularnych. W dniu 1 marca 2015 roku weszła w życie nowa ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego, a 1 listopada 2015 roku nowa ustawa Prawo konsularne. Zgodnie z art. 45 pierwszej z cytowanych ustaw organy administracji publicznej mogą wydobywać odpisy akt stanu cywilnego tylko w przypadku jeżeli odpis jest niezbędny w celu realizacji ich ustawowych zadań. Nie mogą więc wydobywać odpisów ASC na rzecz obywateli polskich zamieszkałych poza granicami RP. Ponadto art. 27 ust. 1 Prawa konsularnego mówi o wydobywaniu przez konsuli odpisów akt stanu cywilnego z rejestrów państwa przyjmującego, nie przyznając uprawnień do wydobywania odpisów z rejestrów polskich.

     

    Posiadam odpis aktu urodzenia wydany przed 1 marca 2015 roku, to znaczy na starym druku w formacie A5. Czy jest on nadal ważny?

    Tak, odpisy z akt stanu cywilnego wydane przed 1 marca 2015 roku są ważne bezterminowo i nadal mogą być przedkładane organom administracji. Natomiast zaświadczenia o stanie cywilnym są ważne przez sześć miesięcy od dnia wystawienia.

     

    Czy istnieje możliwość poświadczenia własnoręczności podpisu pod dokumentem sporządzonym w języku obcym?

    Konsulat Generalny RP w Edynburgu poświadcza własnoręczność podpisów i znaków ręcznych pod dokumentami sporządzonymi w języku polskim lub angielskim.

     

    Kiedy zamiast podpisu można złożyć pod dokumentem inny znak ręczny np. tuszowy odcisk palca?

    W tej formie oświadczenie woli może złożyć osoba niemogąca pisać. Złożenie oświadczenia woli polega w takim wypadku na tym, że osoba niemogąca pisać umieszcza na dokumencie tuszowy odcisk palca, a konsul poświadcza własnoręczność odcisku (znaku ręcznego).

     

    Mój krewny cierpi na demencję i niestety nie potrafi już się podpisać. Czy w takim wypadku mogę z nim przyjechać do konsulatu, żeby umieścił pod dokumentem swój odcisk palca?

    Nie ma takiej możliwości. Umieszczenie odcisku palca może zastąpić podpis przy składaniu przez osobę zainteresowaną (lecz niemogącą pisać) świadomego oświadczenia woli. W przypadku jeżeli zachodzi wątpliwość czy stan zdrowia danej osoby pozwala na zrozumienie oświadczeń zawartych w dokumencie nie istnieje możliwość zastępowania podpisu znakiem ręcznym. W wypadku osób zamieszkałych na terytorium Szkocji sugerujemy rozważenie wystąpienia do miejscowego sądu z wnioskiem o ustanowienie prawnego opiekuna dla osoby starszej, w oparciu o przepisy ustawy „Adults with Incapacity (Scotland) Act 2000”. W przypadku Irlandii Północnej przedmiotowe kwestie regulowane są pozaustawowo, przez common law.

     

    Czy za pośrednictwem Konsulatu Generalnego RP w Edynburgu mogę upoważnić mojego krewnego w Polsce do prowadzenia spraw związanych z moim mieszkaniem?

    Można upoważnić krewnego do takich czynności prawnych dotyczących mieszkania (lub innej nieruchomości), do dokonania których nie jest wymagana forma aktu notarialnego. Przykładowo w Konsulacie można upoważnić krewnego do zwykłego zarządu nieruchomością (np. zawierania umów z dostawcami mediów), ale nie można go upoważnić do zawarcia umowy zbycia nieruchomości lub ustanowienia na niej ograniczonego prawa rzeczowego.

     

    Kogo mogę upoważnić do bycia moim pełnomocnikiem w procesie cywilnym w Polsce?

    Pełnomocnikiem w procesie cywilnym może być radca prawny, adwokat, osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia (jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia), współuczestnik sporu. Ponadto pełnomocnikiem może być małżonek, brat, siostra, zstępni (dzieci, wnuki) lub wstępni (rodzice, dziadkowie) strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia. W sprawach własności przemysłowej pełnomocnikiem może być rzecznik patentowy, a w sprawach restrukturyzacji i upadłości także osoba posiadająca licencję doradcy restrukturyzacyjnego.

     

    Mam sprawę karną w Polsce. Kogo mogę upoważnić do bycia moim obrońcą?

    Obrońcą w procesie karnym może być radca prawny lub adwokat.

     

    Złożyłem oświadczenie o odrzuceniu spadku po mojej mamie. Teraz spadek przeszedł na moje dzieci. Jaki mam czas na złożenie oświadczenia na odrzucenie spadku w ich imieniu? Muszę przecież jeszcze zdobyć zgodę sądu opiekuńczego.

    Termin wynosi 6 miesięcy od złożenia przez Pana oświadczenia o odrzuceniu spadku. Niemniej zgodnie z orzecznictwem polskiego Sądu Najwyższego (postanowienia z 28 maja i 24 września 2015 roku, wydane w sprawach III CSK 352/14 oraz V CSK 686/14) samo złożenie do polskiego sądu opiekuńczego (w terminie wspomnianych 6 miesięcy) wniosku o wyrażenie zgody na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego powoduje, że bieg tego terminu zostaje przerwany. Następnie termin ten biegnie od nowa po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu opiekuńczego o wyrażeniu zgody na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego.

     

    Złożyłem oświadczenie o odrzuceniu spadku po moim ojcu. Spadek przeszedł na mojego syna. Wiem że coś muszę złożyć w Polsce. Czy jak wyślę oświadczenie o odrzuceniu spadku przez siebie do sądu rejonowego to będzie po sprawie?

    Nie. Sąd spadku (czyli sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy) to sąd, w którym musi Pan złożyć swoje własne oświadczenie o odrzuceniu spadku. Żeby złożyć oświadczenie w imieniu dziecka musi Pan zdobyć zgodę sądu opiekuńczego. To są dwie różne kategorie spraw. Pierwsze sprawy prowadzą zazwyczaj wydziały cywilne w sądach rejonowych. Te drugie wydziały rodzinne i nieletnich.

     

    Mam dwójkę dzieci i dwójkę rodzeństwa. Mój brat mieszka w Polsce. Czy żeby było prościej i szybciej nie mogę po prostu odrzucić spadku na rzecz brata? On tam wszystko w kraju pozałatwia.

    Nie ma takiej możliwości. Pomimo, iż nasz urząd odnotował przypadek, w którym wzór takiego pisma przygotował profesjonalny pełnomocnik procesowy, to nie istnieje możliwość odrzucenia spadku na rzecz konkretnej osoby (z pominięciem przepisów o zasadach dziedziczenia). Konsul odmawia wykonania czynności, która byłaby sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego.

     

    Wyszłam za mąż i zmieniłam nazwisko na nazwisko męża. Wiem, że mój paszport i dowód osobisty są jeszcze ważne przez kilka tygodni. Czy w związku z tym, w oparciu o paszport lub dowód ze starymi danymi, mogę potwierdzić profil na platformie ePUAP?

    Niestety nie. Profil zaufany można potwierdzić po okazaniu dokumentu potwierdzającego aktualne dane osobowe. W związku z tym pomimo, że Pani dokumenty „na stare nazwisko” zachowują ważność przez cztery miesiące od momentu zmiany danych (termin dla osób zamieszkałych poza granicami RP), to na ich podstawie nie może Pani potwierdzić wniosku o profil zaufany. W takim wypadku zapraszamy najpierw do umówienia wizyty w dziale paszportowym i wymianę paszportu na dokument zawierający aktualne dane.

     

    Czy za pośrednictwem platformy ePUAP mogę złożyć wniosek o dowód osobisty dla mojego dziecka, a jeżeli tak, to czy dziecko powinno założyć sobie swój profil ePUAP czy też wniosek będzie składany z mojego profilu?

    Elektroniczny wniosek o dowód osobisty dla dziecka można złożyć za pośrednictwem profilu zaufanego rodzica.

     

    Kolega mówił mi, że Konsulat w Edynburgu pomógł mu w uzyskaniu dowodu osobistego. Czy teraz wyrabiacie także dowody osobiste?

    Konsulowie nie są organami administracji uprawnionymi do wydawania dowodów osobistych. Mogą natomiast potwierdzić profil zaufany na platformie ePUAP. Posiadając profil zaufany można złożyć wniosek o nowy dowód osobisty drogą elektroniczną. Niemniej dowód taki będzie czekał do odebrania w urzędzie gminy w Polsce.

     

    Straciłem kontakt z bliskim, który wyjechał do Wielkiej Brytanii, boję się że mogło przytrafić mu się coś niedobrego - co powinienem zrobić?

    W tego rodzaju przypadkach należy zgłosić zaginięcie osoby w najbliższej jednostce policji w Polsce, zgodnie z ostatnim miejscem pobytu zaginionego. Policja za pośrednictwem Interpolu może podjąć poszukiwania takiej osoby. Konsulat nie ma możliwości samodzielnego prowadzenia poszukiwań na terytorium Wielkiej Brytanii. Dodatkowe informacje w sprawach osób zaginionych są dostępne pod adresem http://www.zaginieni.pl/

     

    Podjąłem pracę w Wielkiej Brytanii - pracodawca nie wywiązuje się ze swych obowiązków wobec mnie (np. zalega z wypłatą wynagrodzenia, nie płaci wynikających z umowy stawek, zwolnił mnie bezpodstawnie), co w takiej sytuacji mogę zrobić?

    W Wielkiej Brytanii działa organizacja powołana do rozwiązywania sporów pracowniczych między pracodawcą a pracownikiem o nazwie ACAS. W takich przypadkach należy zwrócić się do niej (formularze wniosków dostępne są na stronie internetowej http://www.acas.org.uk/ tel. Infolinii: 08457474747). Działania ACAS mają formę mediacji i są bezpłatne. Dopiero gdy ten sposób nie przynosi rezultatu i nie prowadzi do zawarcia ugody, istnieje możliwość pozwania pracodawcy do sądu pracy (employment tribunal) adres internetowy, pod którym zamieszczono szczegółowe informacje o procedurach sądowych to http://www.employmenttribunals.gov.uk/. W sporach pracowniczych można skorzystać też z porady Citizen`s Advice Bureau - najbliższe biuro można wyszukać pod adresem www.advicequide.org.uk. Porady prawne udzielane przez Citizen`s Advice Bureau są bezpłatne.

     

    Padłem ofiarą nieuczciwej agencji pośrednictwa pracy działającej w Wielkiej Brytanii, gdzie mogę wnieść skargę na jej działalność?

    Nadzorem nad agencjami pośrednictwa pracy zajmuje się Employment Agency Standards Inspectorate adres internetowy http://www.dti.gov.uk/employment/employment-agencies/index.html Telefon infolinii: 08459555105.

     

    Padłem ofiarą przestępstwa na terytorium Wielkiej Brytanii, co powinienem zrobić, jak uzyskać odszkodowanie za poniesiony w jego wyniku uszczerbek na zdrowiu?

    Fakt popełnienia przestępstwa należy zgłosić w najbliższej jednostce policji brytyjskiej. Po jego zgłoszeniu należy poprosić o podanie numeru referencyjnego sprawy nadanego przez policję. Odszkodowania dla ofiar przestępstw wypłaca CICA - Criminal Injuries Compensation Authority. Ogół informacji na temat procedur z tym związanych zamieszczono na stronie internetowej http://www.cica.gov.uk/. Oprócz odszkodowania wypłaconego z ww. funduszu można dochodzić swoich szkód na drodze procesu cywilnego korzystając z pomocy wyspecjalizowanych kancelarii prawnych.

     

    Przebywając w Wielkiej Brytanii uległem wypadkowi (drogowemu, w pracy), padłem ofiara błędu lekarza, poniosłem uszczerbek na zdrowi korzystając z wadliwych produktów, usług. etc. - co powinienem zrobić by uzyskać odszkodowanie za poniesione szkody?

    W Wielkiej Brytanii działa wiele kancelarii i firm prawniczych specjalizujących się w prowadzeniu spraw odszkodowawczych. Zasadą działania większości z nich jest reguła „no win - no fee" (nie wygrasz - nie płacisz). Firmy te na wstępie analizują każdy z przypadków i widząc szansę uzyskania odszkodowania podejmują się reprezentowania klienta (swoje wynagrodzenie potrącając z zasądzonej sumy odszkodowania).

     

    Nabyłem w Wielkiej Brytanii produkt/skorzystałem z usług firmy i odniosłem wrażenie, iż sprzedawca/usługodawca wprowadził mnie w błąd (nie uwzględnił mojej reklamacji, wykorzystał moją niewiedzę etc.), gdzie mogę złożyć skargę na tego rodzaju praktyki wobec konsumenta?

    Rozpatrywaniem tego rodzaju skarg/zażaleń zajmuje się Office of Fair Trading www.oft.gov.uk.  Infolinia 08457224499.

     

    Chciałbym zasięgnąć informacji na temat podatków, do kogo mogę się zwrócić?

    Urząd konsularny nie jest organem właściwym w sprawach podatkowych. Informacje na temat opodatkowania dochodów uzyskiwanych za granicą można zaczerpnąć ze strony internetowej Ministerstw Finansów http://www.mf.gov.pl/ (podstrona główna/podatki/broszury informacyjne). Zgodnie z art. 14 a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa każdy z podatników może się też zwrócić z pisemnym wnioskiem do właściwego naczelnika urzędu skarbowego o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w jego indywidualnej sprawie.

     

    Obawiam się, że mogłem stać się ofiarą przestępstwa polegającego na „kradzieży tożsamości" (zgubiłem dokumenty, karty bankomatowe, ktoś włamał się do moich danych przechowywanych w komputerze), jak mogę zabezpieczyć się przed ich wykorzystaniem?

    Fakt kradzieży/zagubienia dokumentów należy zgłosić policji oraz organom, które je wydały. W Wielkiej Brytanii istnieje również organizacja o nazwie CIFAS zajmująca się zwalczaniem przestępstw polegających na wykorzystywaniu czyichś danych osobowych. Korzystając z jej usług można zabezpieczyć swe dane przed wykorzystaniem np. do wyłudzenia kredytu w banku. Więcej informacji znajduje się na stronach http://www.cifas.org.uk/ oraz http://www.identitytheft.org.uk/.

     

    Czy przebywając w Wielkiej Brytanii i używając tutaj samochodu mogę posługiwać się polskim prawem jazdy?

    Polacy są uprawnieni do prowadzenia pojazdów na terenie Wielkiej Brytanii na podstawie polskiego prawa jazdy. Mogą używać dotychczasowego prawa jazdy do ukończenia 70 roku życia. Po wygaśnięciu prawa jazdy należy dokument wymienić na brytyjski. Przy jego wymianie nie ma obowiązku zdawania egzaminu na prawo jazdy. Instytucje brytyjskie zalecają jednak wymianę krajowych dokumentów przez osoby, które osiedliły się w Wielkiej Brytanii z zamiarem pobytu stałego. Wymiana prawa jazdy polskiego na brytyjskie nie wiąże się z koniecznością zdawania egzaminów. Dodatkowe informacje są opublikowane na stronie http://www.dvla.gov.uk/.

     

    Ktoś z moich bliskich został aresztowany i toczy się przeciwko niemu postępowanie karne w Wielkiej Brytanii, jakiej pomocy mogę oczekiwać ze strony Konsulatu?

    W tego rodzaju przypadkach Konsulat może:

    - pośredniczyć w kontaktach osoby aresztowanej z rodziną w kraju (np. możliwe jest przesyłanie pieniędzy za pośrednictwem Ministerstwa Spraw Zagranicznych),

    - kontaktować się z adwokatem osoby aresztowanej (zgodnie z miejscowym prawem osoba oskarżona ma prawo do adwokata z urzędu, bądź może samodzielnie wybrać prawnika reprezentującego go w sprawie karnej),

    - monitorować czy w procesie karnym zachowane są reguły wyznaczone przez przepisy miejscowego prawa,

    - na prośbę zainteresowanego interweniować u władz więziennych w przypadkach tego wymagających,

    - przesyłać osobom pozbawionym wolności polską prasę, paczki świąteczne etc.

    Konsulat nie może natomiast reprezentować oskarżonego w procesie karnym (urzędnik konsularny nie pełni roli adwokata), nie może też finansować kosztów wynajęcia adwokata, opłacać grzywien, kaucji etc.

     

    Przebywam w Wielkiej Brytanii i wpadłem w kłopoty finansowe - nie mam pieniędzy na powrót do kraju, co mogę uczynić w takiej sytuacji?

    Osoba znajdująca się w takiej sytuacji powinna skorzystać z możliwości przesłania pieniędzy przez rodzinę/znajomych z kraju. Można tego dokonać w sposób szybki korzystając z pośrednictwa wyspecjalizowanych firm - Western Union, Money Gram etc. Pieniądze mogą też być przesłane za pośrednictwem Ministerstwa Spraw Zagranicznych - w takich przypadkach Konsulat po otrzymaniu informacji z Ministerstwa o wpłacie pieniędzy, wypłaca równowartość wpłaconej kwoty w funtach. Rodzina/znajomi w kraju mogą też wykupić bilet powrotny u przewoźnika w Polsce. Konsulat nie jest instytucją pożyczkową - w skrajnych przypadkach (np. dla ofiar przestępstw) i po wyczerpaniu wszystkich innych opcji, istnieje możliwość udzielenia pożyczki konsularnej na powrót do kraju.

     

    Wybieram się do Wielkiej Brytanii w poszukiwaniu pracy, o czym powinienem pamiętać?

    Po pierwsze konsulat odradza przyjazd do Wielkiej Brytanii bez uprzedniego znalezienia pracy, zwłaszcza jeżeli osoba zainteresowana nie posiada znajomości języka angielskiego. Poszukiwania pracy można rozpocząć już w Polsce, czy to w miejscowym urzędzie pracy (trafiają tam też ofert pracy za granicą), czy też korzystając np. z wyszukiwarek internetowych. Urzędy w Polsce współpracują z brytyjską rządową agencją pośrednictwa pracy "Jobcentre Plus" i oferty pracy dostępne na tut. rynku pracy są do zlokalizowania za pośrednictwem urzędów pracy w Polsce. Tym samym, jeżeli planujesz poszukiwanie pracy w Wielkiej Brytanii za pośrednictwem "Jobcentre Plus", możesz to zrobić przed wyjazdem, jeszcze w Polsce, zaoszczędzając w ten sposób czas i pieniądze oraz zmniejszając ryzyko niepowodzenia i zaistnienia nieoczekiwanych problemów. Strona internetowa brytyjskiego urzędu pracy to http://www.jobcentreplus.gov.uk/. Można tam znaleźć informacje na temat dostępnych ofert pracy i warunków, jakie są wymagane, aby podjąć pracę. Inne popularne adresy to www.ukwebstart/employment.html, http://www.theedgeuk.com/, http://www.jobsite.co.uk/ http://www.eurojobs.com/. Osobom wybierającym się w poszukiwaniu pracy sugerujemy korzystanie ze sprawdzonych i legalnych form pośrednictwa pracy.

    UWAGA! Należy unikać korzystania z ogłoszeń publikowanych w prasie, a zawierających jedynie numer telefonu komórkowego i propozycję pomocy w znalezieniu miejsca pracy. Z doświadczeń urzędu wynika, iż najczęściej za tego rodzaju ogłoszeniami kryją się oszuści wyłudzający pieniądze od osób przyjeżdżających do Wielkiej Brytanii.

    Po przyjeździe do Wielkiej Brytanii pracy można poszukiwać w lokalnych oddziałach job centre, w miejscowej prasie etc. Przyjeżdżając „w ciemno" należy pamiętać, by zabezpieczyć sobie powrót do kraju w przypadku niepowodzenia w poszukiwaniu pracy. Należy w tym celu opłacić bilet powrotny (np. „bilet otwarty") oraz wziąć ze sobą odpowiednią ilość pieniędzy, która zapewni utrzymanie w okresie poszukiwania pracy oraz ewentualny powrót do kraju.

     

    Mieszkam w Wielkiej Brytanii a moja rodzina przebywa w Polsce, by moje dziecko otrzymało paszport w kraju potrzebna jest moja zgoda, jak to mogę załatwić?

    W tym celu, należy przyjść wraz ze swoim dokumentem tożsamości (paszportem albo dowodem osobistym) do konsulatu. Urzędnik konsularny poświadczy własnoręczność podpisu na piśmie ze zgodą. Opłata konsularna za tę czynność to obecnie 24 GBP. Opłatę można uiścić gotówką w kasie urzędu, kartą płatniczą bądź w formie Postal Order wystawionym na Polish Consulate in Edinburgh. Jeżeli rodzic nie może pojawić się w urzędzie osobiście, tego rodzaju zgodę można też podpisać w obecności brytyjskiego notariusza.

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: